Alles in Ghana is hard. Ze rijden hard, mensen praten hard, het geluid van de tv, radio (of idealiter alletwee tegelijk) staat hard. Het is echt een wonder dat iedereen hier nog niet stokdoof is. Of misschien zijn ze dat juist wel en staat alles daarom zo ontzettend hard. Het meest vreemde vind ik nog wel dat de radio vaak ook helemaal niet goed afgesteld staat. Je hoort dan dus een hoop ruis door de muziek heen en dan staat het volume nog voluit. Bijna iedereen heeft hier ook meerdere mobieltjes. Sommige patixc3xabnten hebben wel drie mobieltjes in hun bed liggen. Ook op de operatiekamer is het de normaalste zaak vn de wereld dat je als verpleegkundige of anesthesist een sms zit te versturen of zit te bellen. Ik was pas bij een operatie aanwezig en toen liep de anesthesist zelfs gewoon even weg om een telefoontje te plegen. Ehhh, is het niet de bedoeling dat die man de vitale functies van de patixc3xabnt in de gaten houdt? Ik vond het nogal vreemd en met mij de andere Nederlanders die aanwezig waren ook maar de Ghanezen leken het heel normaal te vinden. Er viel pas ook een anesthesist telkens in slaap. Tja, dat hoef je in Nederland niet te proberen denk ik.

Dat dingen hier anders gaan dan in Nederland heeft ook zo zijn voordelen. Zo heb ik dus al een paar keer een operatie mogen meemaken. Je mag hier echt over de schouder van de chirurg meekijken en alle vragen worden uitvoerig beantwoord. Een enorm leerzame ervaring. Bij xc3xa9xc3xa9n operatie heb ik zelfs mogen assisteren. Ik voelde me net een karakter uit Greyxe2x80x99s anatomy. Scrubben (dat moet op een bepaalde manier), handen voor je houden, je steriele handschoenen worden aangedaan door een verpleegkundige, net als je steriele jas. Kapje voor en spatbril op en assisteren maar. Ik moest tijdens de operatie van een knie de wond goed openhouden (fotoxe2x80x99s staan op facebook). Eerlijk gezegd vond ik het meekijken over de schouder interessanter omdat ik dan veel meer zie. Maar ik kan nu toch zeggen dat ik een keer geassisteerd heb bij een operatie. Dat zal in Nederland nooit gebeuren dat je als fysiotherapie-student, of zelfs als afgestudeerd fysiotherapeut, mag assisteren bij een operatie. Ook ben ik aanwezig geweest bij twee keizersnedes. De eerste keizersnede was een jongetje dat in eerste instantie niet zelf ademde. Met en ambu-bag werd hij beademd en hij kreeg hartmassage. Erg naar om te zien en toen hij uiteindelijk begon te huilen stond ik ook echt met tranen in mijn ogen. Pfff, ik ben nog nooit zo blij geweest met een huilende baby. De tweede keizersnede was van een tweeling. Het eerste meisje huilde ook niet en reageerde ook nauwelijks, gelukkig begon ze toen haar hard huilende zusje naast haar werd neergelegd ook met huilen. In totaal dus drie mensjes ter wereld zien komen. Een geweldige ervaring die ik niet had willen missen.

De stage begint op zijn eind te lopen. Afgelopen week en komende week in het plaatsje Agogo om te kijken hoe fysiotherapie daar gegeven wordt in het ziekenhuis en of het verschilt van wat ik in Duayaw Nkwanta heb gezien. Daarna nog een week in het St. John of God Hospital in Duayaw Nkwanta en dan komt Peter al. Nog iets dat hier hard gaat … de tijd. Het engelse gezegde xe2x80x9cTime is flying when you are having funxe2x80x9d gaat absoluut op voor de afgelopen drie maanden.

Vervoer is een verhaal apart in Ghana. Je kunt je hier op verschillende manier verplaatsen. Uiteraard te voet, binnen het dorp een prima optie. Ook zijn er veel mensen met een fiets. Het is in het dorp bijna net zo plat als in Nederland dus ook een prima optie. Vervolgens heb je de taxi. Een taxi deel je meestal (shared taxi) en je betaalt dan per persoon, dus niet per taxi. Een taxichauffeur neemt vier passagiers tegelijk mee. Als ik samen met Loes en Marjolijn een taxi neem dan betekent dit dat we moeten wachten tot de chauffeur nog een passagier heeft gevonden die dezelfde kant op wil. Dit is gelukkig meestal redelijk snel. Je kunt er ook voor kiezen om voor vier personen te betalen en dan gaat hij direct weg. Een taxi naar Sunyani kost 1,40 cedi (ongeveer 0,70 cent) per persoon dat is een ritje van 20-30 minuten (afhankelijk van de rijstijl van de chauffeur). Maar bijvoorbeeld een taxi naar Kumasi, waar je een uur over doet, kost 60 cedi omdat dat geen reguliere ritjes zijn. Het is dus goed om altijd vantevoren te vragen wat de taxi kost voor je instapt.

Een taxi is vaak een auto die in Nederland al lang afgekeurd zou zijn. In vrijwel elke voorruit zitten grote barsten, lampen en spiegels missen en ik heb zelfs in een taxi gezeten die geen raampjes meer had in de deuren. De snelheidsmeter doet het eigenlijk nooit, net als de benzinemeter. De benzinemeter staat standaard in het rood, ook na het tanken. Tanken doen ze met 5 liter tegelijk want ze kunnen pas benzine betalen als ze weer wat klanten hebben gehad. Een liter benzine is hier ongeveer 1,30 cedi; een stuk goedkoper dan in Nederland maar behoorlijk duur voor Ghanese begrippen. De snelheidsmeter gaat vaak niet hoger dan 20 km/u maar ze rijden absoluut sneller. Inhalen terwijl je een heuveltje op gaat, terwijl er een tegenligger aan komt of net voor een bocht is hier heel normaal. Tot nu toe is het gelukkig goed gegaan en ik vertrouw er maar op dat dit de komende maanden ook zo blijft. Toeteren doe je als je gaat inhalen, er een geit op de weg loopt, je harder gaat rijden, zachter gaat rijden of gaat remmen; eigenlijk bij elke handeling dus. Vooral het hard toeteren als er iets of iemand op de weg loopt in plaats van af te remmen is iets waar ik erg aan moest wennen. Afgelopen weekend was een geit niet snel genoeg en werd dus ook aangereden door een auto achter ons.

Tussen grote steden heb je STC-bussen. Dat zijn soort touringcars met airconditioning en dus prima om in te reizen. En dan is er natuurlijk de beruchte trotro. Een trotro is een busje met bankjes waarbij in het gangpad nog een klapstoeltje is gemaakt per rij zodat je uiteindelijk met zoveel mogelijk mensen tegelijk in het busje past. Een trotro is vrijwel standaard een busje uit bijvoorbeeld Duitsland, Belgixc3xab of Nederland en heeft ook nog teksten als xe2x80x9cJansen voor al uw stucadoorswerkxe2x80x9d op de zijkant staan. Een trotro is echt spotgoedkoop maar gaat ook pas weg als hij vol is. Dat duurt soms tien minuten maar soms ook ruim een uur of langer. Stel je voor dat de bus of de trein in Nederland pas vertrekt als hij vol is.

Om kwart over zeven loopt mijn wekker af. Ik ga dan gelijk uit bed of ik blijf nog even liggen afhankelijk van hoe laat het de avond ervoor is geworden. Even een snelle verfrissende douche (onder de koude douche want er is hier geen warm water) en dan ontbijten met Loes en Marjolein. Er zijn hier verschillende soorten brood: tea bread, butter bread en sugar bread. Dat laatste is mierzoet en de rest is wel prima te eten. Helaas wel echt wit brood maar met een lekker vers tomaatje of met pindakaas is het prima te eten. Een lekker kopje thee erbij en dan naar het ziekenhuis.

Een officixc3xable werkdag begint om 8 uur Ghanese tijd. Dat houdt in dat ik rond half negen aan de slag ga. Er zijn verschillende afdelingen en iedereen is per dag ingedeeld op een bepaalde afdeling. Zo sta ik op maandag, donderdag en vrijdag ingedeeld bij de oefenzaal fysiotherapie, op dinsdag loop ik rondes op de afdeling orthopedie van het ziekenhuis en op woensdag sta ik in de gipskamer. De indeling is niet heel strikt en ik ben dan ook vrijwel elke dag wel even te vinden op alledrie de afdelingen.

De fysiotherapeut doet hier veel meer dan in Nederland. Gipsen is hier een goed voorbeeld van; dat is hier onderdeel van het werk van de fysiotherapeut. In Ghana worden veel kinderen geboren met klompvoetjes. De voeten staan dan helemaal naar binnen gedraaid en als ze hier niet voor worden behandeld dan lopen ze uiteindelijk op de bovenkant of zijkant van hun voeten omdat de voeten dan omklappen. Het is echter redelijk gemakkelijk te verhelpen. Met ponseti-methode worden de voetjes met zes keer een week gips weer in de juiste positie teruggebracht; elke week een stukje verder. Dit lukt het beste als dit direct na de geboorte wordt gestart. Daarna moeten ze nog een aantal jaar spalken en orthopedische schoenen en dan zijn ze er ook vanaf. Zo jammer dat veel mensen dit nog niet weten waardoor je nog steeds volwassenen ziet met klompvoeten. Ik ben nu dus aan het leren hoe je deze methode toepast.

Het werk is nooit saai. Zoals ik al eerder schreef heb je soms wel vier patixc3xabnten tegelijkertijd en soms weer even geen enkele. De ene dag is het drukker dan de andere dag en er zijn dan gelukkig ook wel eens wat uurtjes waarin ik me in kan lezen in alle verschillende ziektes en de gevolgen ervan. Ik wil proberen voor een aantal aandoeningen een soort protocol te schrijven dat hier gebruikt kan worden voor de fysioterapeutische behandeling. Mijn begeleiders waren erg enthousiast over dat idee. Er wordt hier namelijk ook veel behandeld door fysio-assistenten. Die krijgen een opleiding van twee jaar en mogen dan ook bepaalde behandelingen geven. Het zijn geen volledige fysiotherapeuten en sommige dingen zijn voor deze assistenten dus ook niet zo logisch als voor een fysiotherapeut. Dat geeft niet maar als er dan bepaalde protocollen zijn dan kunnen ze via dat protocol behandelen. De kwaliteit van de behandelingen gaat daar dan hopelijk door omhoog.

Tussendoor nog even lunchen en rond vijf uur ben ik dan meestal klaar al komt het ook wel voor dat ik tot een uur of zes of half zeven aan het werk ben als er veel patixc3xabnten in het ziekenhuis liggen. Nog snel even boodschappen doen op de markt in het dorp en dan koken. Het wordt hier om zes uur al donker dus het voelt al snel laat. Na het eten doen we vaak nog een kaartspelletje, kijken we een filmpje of ieder doet iets voor zich. Lekker met een boek naar bed en om uiterlijk half elf gaat het licht uit.

Foto's: http://www.facebook.com/album.php?aid=524977&id=619560110&l=534b5415e8

Naar de markt gaan is hier erg leuk. Van de helft (zo niet meer) van de producten heb ik geen flauw idee wat het is, laat staan hoe het smaakt of hoe ik het klaar moet maken. Nu probeer ik altijd graag nieuwe dingen maar een beetje een indicatie van hoe ik het moet klaarmaken is toch wel handig. Ik probeer dan vaak ook aan de marktvrouwen te vragen hoe ik iets klaar moet maken maar aangezien de meesten geen of weinig engels spreken gaat dit toch wat moeizaam. Daarom in Sunyani maar een kookboek gekocht. Helaas een afrikaans kookboek en niet specifiek Ghanees en ook nog aangepast voor de europese keuken. Maar het helpt wel. Ik doe er leuke ideexc3xabn op en weet nu ook hoe ik okraxe2x80x99s
moet klaarmaken. Ook hebben we yam-frietjes gemaakt. Yam is een soort hele grote wortel, bruin van buiten en wit van binnen. Het lijkt qua smaak erg op aardappel en je kunt het ook op vrijwel dezelfde manieren klaarmaken. Ik vindhet erg lekker. Fried yam wordt hier ook op straat verkocht met een lekker sausje erbij. Veel mensen (inclusief een aantal Ghanezen) vinden het sausje te pittig maar ik vind het erg lekker. Helaas houden Loes en Marjolein niet zo van pittig eten dus xe2x80x9cthuisxe2x80x9d eten we nooit iets met pepertjes.

De pepertjes zijn hier rood, groen of geel en lijken op hele kleine paprikaatjes. Paprikaxe2x80x99s zijn altijd groen en zijn een stuk kleiner dan die we in Nederland krijgen, maar ze smaken heerlijk. Uien koop je per stuk en alle andere groente per stapeltje. De tomaten liggen netjes in stapeltjes van ongeveer zes stuks en dat kost dan ongeveer 50 pesowa (25 eurocent). Als je vervolgens een stapeltje koopt dan gaan er altijd nog een paar extra tomaten in het tasje.

Tomaten zij er in overvloed dus afgelopen week een lekkere tomatensoep gemaakt. Gedroogde rozemarijn is hier ook volop te krijgen dus qua smaak was het ook prima. Alle kruiden en specerijen worden hier in kleine zakjes verkocht net als pindakaas. Ik heb een pot pindakaas gekocht omdat ik een zakje toch een beetje onhandig vind. De pindakaas hier is wel heel erg lekker. Hij wordt vers gemaakt door pindaxe2x80x99s te malen en de olie en gemalen pindaxe2x80x99s dan op te vangen en in een zakje  of potje te doen. Er zit dus niets anders in dan pindaxe2x80x99s. Ik denk dat ik de pindakaas in Nederland erg zoet ga vinden met al die toegevoegde suikers.

In het weekend hebben we ook al een keer cake gebakken. Het is even zoeken naar de beste manier om de oven te gebruiken want het is een gasoven met alleen hitte van onder en qua temperatuur kun je kiezen tussen hard aan of iets minder hard aan. Bovendien wordt de oven achterin vele malen warmer dan voorin. Alles wat ik bak moet dus halverwege gekeerd worden anders is het achterste deel verbrand en het voorste deel nog maar half gaar. Tot nu toe alleen een paar erg donkere koekjes gehad maar de cake is erg lekker geworden. Ik had niet verwacht hier een oven te hebben maar ben er erg blij mee. De uitrusting van de keuken is echt boven verwachting. Ik heb zelfs en blender. Regelmatig smoothies met sinaasappel, banaan en papaya, heerlijk.

Zelf vind ik het leuk om zoveel mogelijk het eten te eten dat de Ghanezen zelf ook eten. Maar voor de mensen die dat niet zo zien zitten is er ook genoeg te krijgen. In Sunyani zijn twee xe2x80x9csupermarktenxe2x80x9d die meer europese producten verkopen zoals doosjes la vache qui rit, chocoladepasta, chocolate chip cookies, shortbread, hamburgers en chips. Dit zijn voor Ghanese begrippen wel dure winkels. Een bus chips bijvoorbeeld kost ongeveer 2 cedi (1 euro) en een pot chocoladepasta bijna 4 cedi (2 euro). Wat ik wel opvallend vind is dat ik nergens chocola zie. Ghana is het land van de cacao maar blijkbaar voornamelijk voor de export.

Er is eigenlijk niets aan eten dat ik mis uit Nederland al is het wel jammer dat ze hier geen bruin brood en (geiten)kaas hebben. Nu eten we iedere dag witbrood. Prima, maar veel van de Nederlanders hebben last van verstopping of juist van diarree. Bij mij gaat het gelukkig nog prima. Inmiddels zijn er nog drie Nederlandse verpleegkundestudenten bijgekomen. We zijn nu dus met 12 Nederlanders. Op woensdagavond hebben we een pannenkoekenavond met zijn allen. Erg gezellig maar ik vind het wel jammer dat er zo veel Nederlanders zijn. Ik ging naar Ghana om de Ghanezen en hun cultuur te leren kennen. Toch maar eens wat Ghanese collegaxe2x80x99s uitnodigen. Van Hussein, mijn begeleider, en de fysioassistenten leer ik veel over de taal (Twi) en het eten. Maar snel een kookcursus volgen bij een van hen dan kan ik weer nieuwe groenten uitproberen van de markt.

Fotoxe2x80x99s zijn te vinden op: http://www.facebook.com/album.php?aid=524977&id=619560110&l=534b5415e8

Ghana heeft, net als Groot Brittannixc3xab, Greenwich Mean Time, afgekort GMT. In Ghana wordt dit echter ook vertaald als Ghana Maybe Time. Een afspraak om acht uur Ghana Maybe Time begint meestal ergens tussen half negen en negen uur. Als je iemand nodig hebt en je loopt naar zijn of haar werkplek dan komt het regelmatig voor dat de persoon in kwestie niet aanwezig is. Je wordt dan verteld rustig plaats te nemen en te wachten. Dit kan soms wel een uur of twee duren. Dit is iets waar ik wel aan moest wennen, maar hier is dat heel normaal. Omdat iedereen de tijd neemt voor alles ben ik ook veel makkelijker geworden en neem ik ook overal rustig de tijd voor. Al ga ik meestal niet twee uur op iemand zitten wachten. Ik ga dan lekker studeren en kom later nog eens terug. Collegaxe2x80x99s hebben vaak ook geen idee waar de persoon in kwestie is of laten je dit in ieder geval niet weten.

Een afspraak maken om een bepaalde tijd is hier niet normaal en patixc3xabnten hebben geen vaste afspraak, alleen de dag wordt afgesproken. Vervolgens kan het dus zijn dat je een paar uur vrijwel niemand hebt om te behandelen en dan opeens zes patixc3xabnten tegelijk. Ook is er geen vaste behandeltijd per patixc3xabnt. Je begint met behandelen en als je klaar bent dan stop je. De ene keer is dit na een kwartier en de andere keer na een uur.

De hoofdtaal in het gebied waar ik zit is Twi. Ghana kent naast het Engels een aantal stamtalen. Twi is een van die stamtalen. Ik ben aan het proberen wat Twi te leren. Gedag zeggen, vragen hoe het gaat en bedanken lukt al aardig. Ook obruni het woord voor xe2x80x9cwittexe2x80x9d kan ik inmiddels dromen. Als je over de markt loopt, maar ook in het ziekenhuis wordt vaak je aandacht getrokken door het roepen van obruni, obruni, al dan niet in combinatie met een soort gesis. Dit is een vriendelijke manier om je aandacht te trekken. Je kunt als blanke dan obibini terug zeggen, dat betekent xe2x80x9czwartexe2x80x9d.

Ook wordt me steeds gevraagd hoe ik heet en waar ik vandaan kom. Mijn Ghanese naam is Akusia. Voor elke dag van de week is er een naam voor een man en een naam voor een vrouw. Kofi (zoals Kofi Annan) is de naam voor een man die geboren is op vrijdag. Voor vrouwen die op zondag geboren zijn is de naam Akusia, dus ik heet hier Akusia. Voor Ghanezen is Akusia een stuk makkelijk uit te spreken (en te onthouden) dan Marixc3xablle. Op de vraag hoe ik heet antwoord ik dan ook altijd Akusia. Er zijn dan altijd wel een paar vrouwen die hard moeten lachen en roepen dat zij ook Akusia heten. Er wordt hier sowieso veel gelachen. Dat is iets wat me hier enorm opvalt: de vriendelijkheid, goedlachsheid en behulpzaamheid van de mensen. Zoek je een taxi? Dan zijn er altijd wel een paar mensen die voor je op zoek gaan. Wil je weten hoe je een bepaalde groente moet klaarmaken en spreekt de verkoopster ervan geen Engels? Dan helpt de buurvrouw toch even met vertalen. Betaal je met 10 cedi en hebben ze geen wisselgeld? Dan haal je toch wisselgeld bij de andere verkopers. Er is hier echt een saamhorigheidsgevoel dat we in Nederland al lang geleden zijn verloren.

Patixc3xabnten behandelen in Ghana verschilt soms toch aanzienlijk van patixc3xabnten behandelen in Nederland. Als in Nederland iemand een heup breekt dan wordt deze met schroeven vastgezet of je krijgt een nieuwe heup. In Ghana lopen mensen hier soms dagen, weken en soms zelfs maanden mee door. Ze gaan naar een kruidendokter die ze wat medicijnen geeft om in te nemen of om op het been te smeren maar uiteraard zonder effect op de breuk. Als mensen dan uiteindelijk toch naar het ziekenhuis komen is er vaak al sprake van botaanmaak en is de breuk niet meer fatsoenlijk te herstellen. Een schroef of een nieuwe heup krijgen mensen overigens sowieso nauwelijks want de operatie wordt wel vergoed door de verzekering maar het materiaal niet. Een nieuwe heup kost 4000 cedi (ongeveer 2000 euro) en dat hebben mensen simpelweg niet.

Op het moment heb ik een vrouw van 57 onder behandeling die in april haar heup heeft gebroken. Vorige maand is zij naar het ziekenhuis gekomen en is er een rxc3xb6ntgenfoto gemaakt. De heupkop is volledig afgebroken en het bovenbeen xe2x80x98zweeftxe2x80x99 in het bovenbeen. In Nederland zou zo iemand kermend van de pijn in bed liggen met een berg pijnstillers vermoed ik. Hier is ze hard aan het oefenen met lopen, traplopen en krachtoefeningen aan het doen. De mensen gaan hier zo anders om met pijn. Het stage lopen is erg leerzaam. Er zijn zo veel aandoeningen die je in Nederland eigenlijk nooit ziet. De fysiotherapeut doet hier ook meer dan de fysiotherapeut in Nederland. Zo heb ik gisteren geholpen in het ziekenhuis met het toepassen van tractie op een bovenbeenbreuk. Ook een bovenbeenbreuk wordt niet geopereerd als het niet strikt noodzakelijk is. Je ligt gewoon dagen en soms weken in bed met je been in tractie, tot er botaanmaak is en het bot dus zelf weer aan elkaar groeit. Dat dat soms met een enorme knobbel rondom het bot is maakt niet uit; je hebt je been nog en je kan er op lopen… Hoe het er cosmetisch uit ziet doet er niet toe. Mensen zijn hier dankbaar voor alles wat er voor ze gedaan wordt. Mooi om te zien maar soms ook wel moeilijk omdat je weet dat ze in Nederland veel beter behandeld hadden kunnen worden met een veel kortere revalidatieperiode.

Ik zit hier met acht andere Nederlanders waarvan vier geneeskundestudenten. Die vertelden ook dat er op de afdeling een jongetje ligt met een waterhoofd. In Nederland zou met een drain zijn leven gered worden. Hier kunnen mensen de drain niet betalen en zal dit jongetje dus overlijden. Voor alle operaties geldt dat de operatie vergoed wordt door de verzekering maar de materialen niet, ook als het gaat om levensbedreigende aandoeningen. Mensen kijken hier heel anders aan tegen leven een dood. Dood is een onderdeel van het leven en hoort er dus bij. Een begrafenis is dan ook geen treurige bedoening maar een groot feest om het leven van de overledene te vieren.

Op maandagavond aangekomen in Duayaw Nkwanta. Mijn stagebegeleider, Charles Mensah, kwam met open armen op me afgerend en gaf me een welkomstknuffel. Het is een hele hartelijke man met wie ik het vastgoed ga vinden. Hij kon zo snel de sleutel voor mijn huis niet vinden dus hij heeft me naar het huis van Loes en Marjolein, twee studenten fysiotherapie uit Leiden die hier onderzoek gaan doen, gebracht. We zijn buren. Ik deel mijn huis met een studente geneeskunde.

Het terrein van het ziekenhuis is erg mooi. Veel groen, dat was overigens ook op de weg van Accra nar Duayaw Nkwanta het geval. Palmen, papaya-bomen, mangobomen en veel grasvelden. Het ene grasveld
is iets groener dan het andere maar de aanblik van het terrein is overwegend groen. Verder veel dieren: geiten, kippen en eenden, inclusief kuikens. Maar ook honden, salamanders en vlinders. Vast nog
veel meer dieren maar dit zijn de dieren die ik zo snel heb gezien.

Het huis waar ik in verblijf overtreft iedere verwachting. Het is een heel nieuw huis dat ik dus deel met een geneeskunde studente. Zij is hier maar voor 6 weken dus wellicht heb ik het huis daarna voor mezelf. We hebben ieder een grote slaapkamer met een bed en een kledingkast dus ik hoef gelukkig geen slaapkamer te delen. Er is een woonkamer, eetkamer, keuken, rommelhok, badkamer en toilet en we hebben een soort terras. Ik zal proberen snel wat fotoxe2x80x99s te plaatsen dan kunnen jullie zien hoe ik de komende 3,5 maand ga wonen.

Op dinsdag werd ik om half negen verwacht op de fysiotherapie-afdeling. Erg veel fysiotherpie-gerelateerde dingen heb ik echter niet gezien. We zijn begonnen met een voorstelrondje. Naast Charles Mensah, mijn begeleider, zijn er nog twee fysiotherapeuten met wie ik kennis heb gemaakt. Ook nog een rondje gemaakt over het ziekenhuis terrein om kennis te maken met de zusters en de doktoren. Iedereen is erg vriendelijk en heet je welcome. De zin xe2x80x9cYou are welcomexe2x80x9d heb ik nog nooit zo vaak gehoord op 1 dag. De kinderen op het terrein groeten je telkens als je langs komt.

De fysiotherapie-afdeling heeft een oefenzaal met een loopband (geen idee of die het ook doet), een brug en allerlei hometrainers. Fysiotherapie schijnt hier erg manueel gericht te zijn dus ik hoop dat ik een beetje kan sturen richting oefentherapie. Charles Mensah staat hier erg voor open dus ik denk dat dat wel gaat lukken. Verder is er een deel waar elektrotherapie gegeven wordt maar bij navraag bleek dat dit niet zo heel veel meer gebruikt wordt (gelukkig). Ook is er een xe2x80x9csporthalxe2x80x9d met aan iedere kant een gexc3xafmproviseerd basketbalnet. Deze sporthal is echter niet erg groot en er liggen gewoon, net als in de rest van het ziekenhuis, tegels op de vloer. Er is ook een behandelruimte met twee behandelbanken. Buiten naast de afdeling is een net gespannen waar op zaterdag- en zondagochtend vanaf 5.30 uur (ja jullie lezen het goed!) een groepje patixc3xabnten komt badmintonnen. Charles Mensah liet ons weten dat 5.30 uur voor ons waarschijnlijk te vroeg was dus 6.00 uur is ook goed. De rest van de dagen beginnen we tussen 8.00 uur en 8.30 uur. In principe wordt er gewerkt tot 17.00 uur. Bij deze temperaturen zijn dat behoorlijk lange dagen. Ik ben benieuwd hoe dat gaat aanvoelen. De afgelopen dagen ben ik al steeds niet later dan 22.00 uur naar bed gegaan en soms zelfs al iets eerder. Het is al om 18.00 uur donker en door de warmte en ongetwijfeld de indrukken ben ik ook echt moe xe2x80x99s avonds. Daardoor slaap ik wel ook goed.

In het dorpje, op 3 minuten lopen van het ziekenhuis zijn allerlei kraampjes waar vanalles te koop is. Vandaag (dinsdag) zijn we xe2x80x99s middags naar Sunyani gegaan, dat is een stad op ongeveer een half uur rijden van Duayaw Nkwanta. Hier hebben we boodschappen gedaan. Er is daar niet echt heel veel meer te krijgen dan in Duayaw Nkwanta maar hier kon ik wel even geld halen. Lekker ananas gekocht en groenten. Ook palmnoten gekocht. Hier schijn je soep van te kunnen maken door ze te koken en dan fijn te stampen, waarbij je de pit eruit haalt. Dat wil ik wel een keer proberen dus een zakje gekocht.

Voor de ingang van het ziekenhuis nog zakjes water gekocht. Water wordt hier verkocht in plastic zakjes van een halve liter. Gelijk een grote zak met zakjes gekocht; in totaal 12 liter water. Hier betaal je 1,10 cedi voor. Een cedi is ongeveer 55 cent… Erg goedkoop dus.

Als er dingen zijn waar jullie meer over willen weten dan hoor ik het graag. Ook vind ik het leuk als je een berichtje achterlaat. Mailtjes mogen natuurlijk ook. Internet doet het hier niet altijd en op het moment is er alleen wireless internet in het ziekenhuis.

De eerste dagen geen internet gehad maar wel al een verhaal getypt over de eerste dag in Accra.

Zaterdag 11 september De eerste dag in Accra zit er op. Na een heerlijke eerste nacht al vroeg naar de markt. Onderweg veel vrouwen en een aantal mannen met veel spullen op hun hoofd. Manden met fruit, groente, plastic bekers, schoenveters. Verzin het en het wordt in een mand op een hoofd gedragen. Formaat en gewicht lijkt hierbij niet uit te maken. Er loopt een vrouw met een grote koffer op haar hoofd en een kindje in een draagzak op haar rug. Ze loopt met haar handen gewoon los en hoewel dat hier blijkbaar de gewoonste zaak van de wereld is vraag ik me toch af wat er gebeurt als de koffer opeens uit balans raakt en op het kindje valt. Ze lopen wel allemaal kaarsrecht maar of al dat gewicht op je hoofd nou zo bevordelijk is voor de nekwervels? Ik zie een vrouw waar bij twee mensen een grote mand met groente op haar hoofd tillen, de mand is blijkbaar zo zwaar dat er twee mensen voor nodig zijn om hem op haar hoofd te tillen maar eenmaal op haar hoofd loopt ze er zonder moeite mee weg.

Op de markt is echt vanalles te koop. Alles wat in de manden op het hoofd vervoerd wordt is ook te koop op de markt en meer. Veel vis, in moten, gedroogd, gepekeld, netjes opgestapeld en in grote bergen. Maar ook levende krabbetjes en enorme levende slakken, allemaal voor consumptie neem ik aan. Bergen rijst in allerlei kleuren en groottes, kikkererwten (of iets dat er op lijkt), mais, linzen, bonen. Maar ook groentes die ik hiervoor nooit gezien heb en waarvan ik niet zou weten hoe ze heten en hoe ze smaken. Maar ook bekende groentes zoals tomaten en aubergines. De tomaten hebben een iets andere kleur en, zoals ik bij het ontbijt ontdekt heb, smaken zo veel lekkerder dan de tomaten in Nederland. Ook veel ananassen en papaya-vruchten, die ze hier pawpaw noemen. In de tuin van de B&B staat ook een pawpaw-boom. Een soort palm maar met hele andere bladeren.

Onderweg veel gesis, xe2x80x9chello, welcome, welcomexe2x80x9d en andere manieren om je aandacht te trekken maar gelukkig niet, zoals in India, getrek aan je kleren. Tijdens het drinken van een drankje komt er ineens een man op ons af xe2x80x9cI like youxe2x80x9d terwijl hij flink in zijn kruis graait met zijn hand nog net niet IN zijn broek. Spontaan barsten Evie en ik uit in lachen waardoor hij alleen maar weer moet lachen. Ach ja… Vervolgens nog een man die met ons wil trouwen dus aan aandacht geen gebrek. Of het nou de aandacht is waar we op zaten te wachten.

Inmiddels ben ik aangekomen in Duayaw Nkwanta. Het huis is prachtig, ik deel het met xc3xa9xc3xa9n ander meisje en ik heb een eigen slaapkamer. Maar over mijn aankomst hier zal ik in mijn volgende log iets vertellen.

Nog een paar dagen en dan loop ik rond in Ghana. Mijn koffer is gepakt dus nu kan ik me concentreren op de reis… Ik ben erg benieuwd hoe zal zijn in Ghana. Hoe voelt het? Hoe ruikt het? Wat is er te koop. Wat is er anders en wat hetzelfde als in Nederland? Zijn de kleuren intenser of juist fletser door de felle zon? Hoe is het eten? Ga ik het eten lekker vinden of komt het me na een week mijn neus al uit en hoop ik dat jullie me allemaal lekkere dingen uit Nederland sturen? Vragen dus, veel vragen en een steeds groter wordende nieuwsgierigheid. Ik heb steeds meer zin om te gaan.  

Om goed in te burgeren heb ik oorbellen gekregen van mijn ouders. In Ghana is het als vrouw gebruikelijk om lange oorbellen te dragen. De mensen die mij kennen weten dat ik zelden tot nooit oorbellen draag. Aangezien ik wel gaatjes heb, heb ik besloten dit Ghanese gebruik over te nemen zodat ik tenminste een klein beetje integreer. Al zal ik met mijn witte huid nooit, maar dan ook nooit kunnen doorgaan voor een Ghanese. Ik zal wel zo veel mogelijk proberen de lokale gebruiken over te nemen. Zo is het erg onbeleefd om met je benen over elkaar te zitten. Je kan dan namelijk (onbedoeld) je voetzool naar iemand richten en dat wordt gezien als een belediging. Een blanke, onwetende buitenlander vergeven ze gelukkig veel want ik zal best eens per abuis mijn benen over elkaar slaan of mijn linkerhand gebruiken bij het eten (zie log Ghana here I come). Zo zijn er vast nog talloze andere gebaren of handelingen die in Nederland heel gebruikelijk zijn die in Ghana als onbeleefd worden gezien net zoals dit in Nederland geldt voor gebruiken uit andere culturen. In Nederland is het zeer onbeleefd iemand niet aan te kijken als je met elkaar praat. In veel culturen is het echter juist erg onbeleefd als je de ander wel recht aankijkt, vooral als het gaat om een meerdere. Zo heeft ieder land zijn eigen gebruiken, hebbelijkheden en onhebbelijkheden. Ik popel om die van Ghana te leren kennen.

De beroemde behulpzaamheid en gastvrijheid van de Ghanezen begint al in Nederland. Via de broer van Peter en zijn vriendin (Marcel en Marianne) ben ik in contact gekomen met Eva. Een vrouw uit Ghana die tientallen xe2x80x98familieledenxe2x80x99 heeft in Ghana. In Ghana is iedereen je broer, zus of cousin. De familiebanden zijn daar veel hechter en de familie is ook veel groter. Niet alleen omdat ze meer kinderen hebben maar vooral omdat alle extended relatives ook nog echt als familie worden gezien. Ze hebben dan ook door het hele land bekenden en iedereen wil iedereen helpen. Eva ging dan ook gelijk toen ze hoorde dat ik naar Ghana ging regelen dat ik vrijdagavond opgehaald wordt van het vliegtuig en dat ik op zaterdag een rondleiding krijg door Accra. Ze kent het ziekenhuis waar ik naartoe ga maar heeft in Duayaw Nkwanta helaas geen relatives. Wel ging ze gelijk informeren of Ghanese vrienden die zij hier in Nederland heeft misschien wel relatives hebben in Duayaw Nkwanta.

Op zondag zal ik mezelf moeten vermaken. Zondag is traditioneel de dag waarop iedereen naar de kerk gaat. Niet geloven is in Ghana geen optie. Iedereen gelooft wel ergens in en de verschillende godsdiensten bestaan dan ook redelijk vreedzaam naast elkaar. In het noorden heb je de islam maar het zuiden en midden (waar ik naartoe ga) is het met name christelijk (zowel katholiek als protestants). Daarnaast is door het hele land geloof in voorouders, aanbidding van bepaalde dieren, plaatsen en natuur een vanzelfsprekenheid. De kerkdienst schijnt een groot feest te zijn met veel zang en dans. Ik ben dan ook van plan zeker een keer naar de kerk te gaan. Ik denk alleen niet dat dat gelijk de eerste zondag gaat worden. Ik denk dat ik dan gewoon een beetje ga bijkomen van alle nieuwe indrukken en misschien ga ik nog wel even naar het strand en zwemmen in de zee. Accra ligt tenslotte aan de kust dus daar moet ik dan gelijk maar even gebruik van maken.

Maandagochtend ga ik met de bus van Accra naar Duayaw Nkwanta. Een reis van ruim zeven uur, maar wel rechtstreeks. De lange afstandsbussen schijnen redelijk modern te zijn met comfortabele stoelen en airconditioning. Het alternatief is vliegen naar Sunyani en dan nog een half uurtje met een taxi naar Duaya Nkwanta. Je mist dan wel het mooie landschap en het contact met de lokale bevolking dus ik heb ervoor gekozen om met de bus te gaan en niet met het vliegtuig. Als ik ga dan wil ik ook gelijk ondergedompeld worden in de Ghanese way of life. Onderweg worden door het raam allerlei handelswaar aangeboden waaronder bananen en water. Ik heb er erg veel zin in en ben erg benieuwd naar de geuren en kleuren van Ghana.

Langzaam dringt het besef door dat ik over vier weken om deze tijd door Accra loop…